„Имам тежина во градите.“

„Стомакот ми се стега кога треба да зборувам.“

„Постојано ми се затегнати рамената.“

Овие реченици ги слушаме често, и не се само опис на физичка состојба. Тие се начин на кој телото комуницира со нас. Кога сме под стрес, кога сме доживеале загуба, траума или долготрајна емоционална напнатост, телото реагира. Понекогаш и долго откако ситуацијата ќе заврши.

Во психотерапијата, а особено во психодрамата, телото не се гледа како нешто одвоено од психата. Напротив, телото е важен сојузник во разбирањето на нашите чувства, односи и животни приказни.

Дали телото навистина памти?

Кога велиме дека „телото памти“, не мислиме дека спомените се складирани во мускулите или во коските. Она што телото го „памети“ се начините на реагирање што ги развило за да нè заштити.

Секојпат кога доживуваме силен стрес, мозокот и нервниот систем активираат механизми за преживување – борба, бегство или замрзнување. Доколку тие реакции често се повторуваат или искуството било особено интензивно, телото може да остане во состојба на постојана подготвеност.

Затоа некои луѓе чувствуваат:

• хронична напнатост во вратот и рамената;
• плитко и забрзано дишење;
• стегање во градите;
• замор без јасна медицинска причина;
• чувство дека телото никогаш не може целосно да се опушти.

Овие реакции не значат дека „нешто не е во ред“ со личноста. Тие често се природен одговор на искуства кои не добиле доволно простор да бидат обработени.

Телото зборува кога зборовите недостасуваат

Понекогаш луѓето знаат што им се случило, но не знаат како се чувствуваат.

Другпат, чувствуваат силна анксиозност, тага или лутина, а не можат да ја поврзат со конкретен настан.

Во такви моменти телото често е првиот „говорник“.

Во психодрамската работа, вниманието се насочува кон телесните сензации:

• Како дишам во овој момент?
• Каде чувствувам напнатост?
• Што се случува со моето тело кога зборувам за оваа тема?
• Што се менува кога некој ќе застане поблиску до мене?

Овие прашања не бараат точен одговор. Тие отвораат простор за поголема свесност.

Како психодрамата го вклучува телото?

За разлика од класичниот разговорен пристап, психодрамата користи движење, простор, улоги и акција.

Наместо само да се зборува за некој однос, тој може да се прикаже. Наместо само да се опише едно чувство, тоа може да се истражи преку држењето на телото, движењето и интеракцијата.

Кога клиентот ќе застане во улога, ќе промени место во просторот или ќе влезе во дијалог со значајна личност од својот живот, често се појавуваат телесни реакции кои претходно не биле забележани.

Токму тие реакции можат да понудат ново разбирање и нова перспектива.

Нашето тело,  како компас

Нашето тело постојано испраќа информации. Некогаш ни покажува дека сме безбедни. Некогаш предупредува дека некоја ситуација наликува на старо, болно искуство.

Во психотерапијата не се трудиме да ги игнорираме тие сигнали. Наместо тоа, учиме да ги препознаеме и да разбереме што ни кажуваат. Со текот на времето, човекот развива поголема способност да разликува дали реагира на сегашниот момент или на стар образец кој повторно се активирал.

Од автоматска реакција кон свесен избор

Една од најголемите вредности на психодрамата е тоа што овозможува ново искуство.Кога личноста ќе препознае како телото реагира во одредени ситуации, добива можност да експериментира со поинаков начин на однесување. Да застане поцврсто, да земе здив пред да одговори, да постави граница, да побара помош, да каже „не“ без чувство на вина. Овие мали промени постепено создаваат нови модели на доживување и однесување.

Телото не е непријател

Често сакаме непријатните телесни сензации веднаш да исчезнат. Но тие не се наши непријатели.Тие се обидуваат да ни привлечат внимание, да нè потсетат дека нешто важно останало неискажано, да нè охрабрат повторно да воспоставиме контакт со себе.

Кога ги слушаме со љубопитност, наместо со страв, тие можат да станат важен извор на информации и поддршка.

Психодрамата нè учи дека човекот не е составен само од мисли или само од емоции. Телото, чувствата, спомените и односите се делови од една иста приказна.

Кога ќе му дадеме простор на телото да биде слушнато, често откриваме нешто што умот долго време не можел да го објасни.

Затоа, во психодрамата, промената не започнува само со ново разбирање. Таа започнува и со ново доживување – искуство во кое телото, емоциите и умот повторно се поврзуваат.